نوشتن دربارهی PRAGMATA شبیه به صحبت کردن دربارهی رازی است که سالها در اعماق ماه دفن شده بود. کپکام (Capcom) با این بازی نه تنها یک آیپی جدید، بلکه یک استاندارد تازه برای «تخیلِ تعاملی» تعریف کرده است. اگر سالها تأخیر برای رسیدن به چنین کمالی لازم بود، باید بگویم که تکتک آن روزهای انتظار، ارزشش را داشت.
این شما و این نقد و بررسی یکی از عجیبترین و در عین حال کاملترین تجربههای نسل نهم: PRAGMATA.
بسیاری از ما اولین تریلر Pragmata را در سال ۲۰۲۰ به یاد داریم؛ فضانوردی که در خیابانهای خالیِ نیویورک با کودکی مرموز روبرو میشود و ناگهان آسمان مثل یک شیشه میشکند و آنها را به ماه پرتاب میکند. آن زمان همه فکر میکردیم با یک اثر «کوجیمایی» دیگر طرف هستیم، اما محصول نهایی ثابت کرد که کپکام مسیری کاملاً مستقل و خیرهکننده را طی کرده است. Pragmata بازیای است که در آن علم، فلسفه و اکشن به چنان پیوند نابی رسیدهاند که مرز میان آنها ناپدید شده است.
روایت: قصیدهای برای تنهایی و پیوند
داستان بازی در آیندهای دور جریان دارد، جایی که ماه به یک پایگاه عظیم و پیشرفته برای بقای بشریت تبدیل شده، اما چیزی به شدت اشتباه پیش رفته است. شما در نقش یک «واحد نجات» با لباسی فوق پیشرفته هستید که وظیفه دارید دختری به نام دیانا (Diana) را از میان ویرانههای این تمدن قمری عبور دهید.
رابطهی میان فضانورد و دیانا، قلب تپندهی بازی است. دیانا صرفاً یک همراهِ تحت کنترل هوش مصنوعی نیست؛ او کلید شما برای درک جهان بازی است. برخلاف بازیهای مشابه که همراهان معمولاً باری بر دوش بازیکن هستند، دیانا با قدرتهای مرموز و درک فراطبیعیاش از محیط، به جزیی جداییناپذیر از گیمپلی و روایت تبدیل میشود. داستان بازی بدون دیالوگهای طولانی و خستهکننده، و تنها از طریق «تجربه» و «محیط»، مفاهیم عمیقی چون تنهایی، بلوغ و ماهیت واقعیت را واکاوی میکند.
گیمپلی: رقص در خلاء
کپکام با استفاده از نسخهی ارتقایافتهی RE Engine، سیستمی را طراحی کرده که من آن را «اکشنِ متفکرانه» مینامم. مبارزات در بازی سریع، خشن و در عین حال به شدت تاکتیکی هستند. لباس فضانوردی شما فقط یک زره نیست، بلکه یک آزمایشگاه متحرک است. شما میتوانید با استفاده از متریالهای محیطی، ابزارهای مختلفی را در لحظه بسازید (Crafting).
تغییر گرانش در طول بازی، ابعاد جدیدی به مبارزات بخشیده است. نبرد با موجودات مکانیکی-بیولوژیکی که شهر ماه را اشغال کردهاند، نیاز به درک درست از محیط دارد. اما جادوی اصلی در تعامل با دیانا نهفته است؛ در لحظات حساس، شما میتوانید با ترکیب قدرتهای او و تجهیزات خود، حملات ترکیبی خیرهکنندهای را اجرا کنید که نظیرش را در هیچ بازی دیگری ندیدهاید.
جلوههای بصری: وقتی پیکسلها جان میگیرند
از نظر فنی، Pragmata یک بنچمارک برای قدرت کنسولهای نسل نهم و پیسی است. نورپردازی بازی، بهویژه بازتاب نور خورشید روی سطح صیقلی لباس فضانورد و غبار ماه، به قدری واقعی است که گاهی فراموش میکنید در حال انجام یک بازی هستید. فیزیک بازی، به خصوص در بخشهای تخریبپذیر و ذرات معلق، در بالاترین سطح ممکن قرار دارد.
طراحی هنری بازی ترکیبی از «سایفای سخت» (Hard Sci-Fi) و سورئالیسم است. شهر ماه، با معماری سرد و بیروحش که با گیاهان دیجیتالی و موجودات عجیب پوشیده شده، اتمسفری میسازد که همزمان زیبا و ترسناک است.
اشتهای سیریناپذیر برای سختافزار (Technical Demands)
باید با حقیقت روبرو شد: این بازی یک «غول فنی» است.
-
افت فریم در صحنههای شلوغ: حتی با وجود بهینهسازیهای کپکام، در صحنههایی که ذرات معلق و افکتهای شکستن شیشه زیاد میشود، نرخ فریم روی کنسولها (حتی در حالت Performance) گاهی دچار نوسان میشود، اگرچه این نوسان هیچ آسیبی بهگیمپلی نمیزند و اکثرا مواقع فریم دراپ آنقدر محدود هست که متوجه نمیشوید.
-
نیاز به PC فوقحرفهای: اگر بخواهید بازی را با تمام جزئیاتِ Ray-Tracing روی پیسی تجربه کنید، به سختافزاری نیاز دارید که احتمالاً قیمتش از یک ماشین دستدوم هم بیشتر است! این موضوع باعث شده بخش بزرگی از جامعه گیمرها نتوانند بازی را با کیفیتی که سازنده مد نظر داشته، تجربه کنند.
چرا ۱۰ از ۱۰؟ (معجزهی کمال)
دادن نمرهی کامل به یک بازی، مسئولیتی سنگین است. اما Pragmata از آن دست بازیهایی است که هر چندین سال یکبار ظهور میکنند تا به ما یادآوری کنند چرا عاشق این مدیوم هستیم.
-
نوآوری خالص: بازی به جای تقلید از فرمولهای موفق، مکانیکهای اختصاصی خود را ساخته و آنها را به کمال رسانده است.
-
تعادل بینقص: توازن میان بخشهای اکشن، پازلهای محیطی و لحظات آرامِ داستانی به قدری دقیق است که هرگز احساس خستگی نخواهید کرد.
-
غوطهوری (Immersion): نبود هیچگونه لودینگ (Loading) و انتقال نرم میان میانپردهها و گیمپلی، باعث شده تا شما کاملاً در دنیای بازی غرق شوید.
-
ارتباط عاطفی: بازی موفق میشود بدون حتی یک کلمه حرف از سوی قهرمان اصلی، پیوندی عمیق میان بازیکن و دیانا ایجاد کند که در پایان بازی، شما را از نظر احساسی منقلب خواهد کرد.
در دورانی که بسیاری از استودیوها به دنبال تکرار فرمولهای تکراری و پرداختهای درونبرنامهای هستند، کپکام با Pragmata نشان داد که هنوز هم میتوان با تکیه بر خلاقیت و جسارت، شاهکاری خلق کرد که در تاریخ جاودانه شود.
در دورانی که بسیاری از استودیوها به دنبال تکرار فرمولهای تکراری و پرداختهای درونبرنامهای هستند، کپکام با Pragmata نشان داد که هنوز هم میتوان با تکیه بر خلاقیت و جسارت، شاهکاری خلق کرد که در تاریخ جاودانه شود.
+ سیستم مبارزات و پارکور در خلاء که به شدت نوآورانه و صیقلخورده است.
+ گرافیک فنی و هنری خیرهکننده که مرزهای نسل نهم را جابجا کرده است.
+ طراحی شخصیت دیانا که استانداردی تازه برای همراهان هوش مصنوعی تعریف میکند.
+ بهینهسازی فوقالعاده روی تمامی پلتفرمها.